نقدی جدی وبدون تعارف با هنرمندان تئاتر !!
جشنواره های هنری دههء فجر دوباره ازعنایت انقلاب اسلامی برپا شده است ، شکرا"وحمدا" لله اینکه ما از نحوهء این حرکت راضی باشیم یا نباشیم بسته به نگاه موشکافانهء ما دارد چون نمی توان قضاوت یکسانی راجع به همهء هنرها داشت واقعیت این است که برخی هنرها بخاطر ارتباط صریح با علوم انسانی امثال تئاتر وسینما ، زاویهء عجیب وغریبی با انقلاب اسلامی و ولایت فقیه پیدا میکنند اینجا ختی سیاست گذاریها و اعمال نظارت ها هم ، گاهی اوقات جواب نمی دهد سئوال این است پس چه باید کرد؟ اینجا باید از گذشته عبرت کامل گرفت ، عبرتی که واقعا بتواند تاثیر عاشورایی بر روی من وامثال من هنرمند داشته باشد باید بعد از سی سال تئاتر خصوصا بتواند دورهء رجعت به وجود ناب وبازگشت خالصانه و ناب خویش را به دامن مردم تجربه نماید . حسرت آنروز را میخورم که هنرمندان تئاتر به عنوان یکی از افراد این جامعه از پیلهء خود تنیده بدور خود بر اثر عجب و غرور و فقط خود را دیدن و دیگران را ندیدن !! بیرون آیند . پوستهء خود بینی بشکنند وصبغهء الهی بر تن کنند و میدان تئاتر را چون تجلی ایهء " السابقون السابقون اولئک المقربون " ببیند و برای فلاح و رستگاری امت خویش تلاش کنند اگر خود را میخواهند ببینند چون قطره ای از دریای خروشان ملت فداکار ببینند و اگر دریای علوم ومعارف هنری شدند باز هم بدانند که اقیانوس ملت با بروز وظهور معرفت های ناشناخته فرا روی آنان است .
اگر این گونه باشد که آن پوستهء خود بینی را بشکنند اتفاق مبارکی که خواهد افتاد این است که همه یکدیگر را یاری خواهند کرد تا در جادهء پیشرفت و تعالی گام زنند با افکار در راستای یکدیگر آشنا خواهند شد و چون نفس خود ساخته است ، چون نفس در مسیر الهی و فنا فی اللهی است قاعدتا این نفس انسان را یاری خواهد کرد تا دروازه های نا مکشوف نصرت را بگشاید و بگوید انا عبد ذلیل خاضع فقیر بائس مسکین مستکین مستجیر ( منم آن بنده خوار وخاضع وفقیر وبی چیزو...) کلاس اخلاق نمی خواهم بگذارم !!اینها برای هنرمندان از شناخت تئاتر معاصر دنیا واجب تر است چون برای هنرمند این امر راقائل است که چون او بهره ای از خلاقیت خالق را داراست در کنار خود پرتگاههای نامریی غفلت را هم دارد بزرای مریی شدن این پرتگاهها لازم است که وی بیشتر از همه خدا را عبادت نماید خدا را از رگ گردن بخود نزدیک تر بداند و آن خلاقیت را زمامش را خود بدست گیرد نه اینکه زمام آنرا بدست غرور بسپارد که اگر چنین کرد گویی خلاقیت وی اصلا زمامی ندارد هرز بار خواهد آمد وبیش از پیش شخصیت او را با خالق یکتا زاویه دار خواهد نمود و تمامی آنچه را که از سوی خدا واز سر لطف اوست دست آورد خود خویشتن خواهد دانست .
آقایان هنرمندان تئاتر یادش بخیر وقتی امام راحل خمینی کبیر رحمت الله علیه برای هنرمندان پیام تجلیل داد آنان را توجه ساخت به ایثاردر راه خداوند و شهدای دفاع مقدس و هنر آنان را برای هنرمندان مدعی الگو دانست ، رهنمود اجتماعی هم دادند وفرمودند : هنر واقعی آن است که خصم سرمایه داری منحط و کمونیستهای بی دین باشد . این یعنی هنرمندان باید تعهد و آگاهی های اجتماعی خویش را بیافزایند در واقع آنچه را حضرت روح الله بر آن تاکید دارند همان عبرت جامع از تاریخ انقلاب اسلامی است راه را باید از رهروانی آموخت که عین خلوص بودند چون از خویش گذشتند ونزد خداوند خالق یکتای یگانهء بی همتا آرام گرفتند . این خود را ندیدن مسلم است که نفس خود ساخته میخواهد و مسلم است که دانش این نفس هم پیراسته خواهد بود و پله کان ونردبان ترقی وتعالی او خواهد بود .
آقایان هنرمندان عمری را در تئاتر و متن وحواشی آن پشت سر گذاردیم . گفتیم ونوشتیم و جدل کردیم ونقد کردیم ومخالفت و موافقت ها نمودیم ولی آیا توانسته ایم قدر این انقلاب را عملا بدانیم آیا توانسته ایم این لطف خدا را شاکر باشیم ؟ سی سال است که این عرصه را همگام با انقلاب دیده ایم و قضیهء این دیدن ما قصه از رنجی که میبریم شده است !! چرا که ما متاسفانه هنر وهنرمند را نخواسته ایم با اخلاق و خود سازی پیوند دهیم . هنر وهنرمند تئاتر ما متاسفانه هیچ تناسبی با اخلاق و تذهیب نفس نداشته وندارد و اینها یعنی هدر دادن یک عمر! یعنی اتلاف یک دانش !! یعنی غفلت از عبرتها و ایستا نگاه داشتن تاریخ !! تاریخی که باید بتواند در راهبری ما بسوی آینده موثر باشد .
هنرمندان عزیز خانم ها وآقایان محترم چشم ها را بشوئیم با آب دیده خلوتی عزلتی دمی بخود بیاندیشیم ببینیم با خود چه کرده ایم آنقدر حرفه وکار و هنر ما تبدیل به خود نمایی شده که خود واقعی مان را که بندهء خدا هستیم در تاراج غفلت به باد نسیان سپرده ایم !!
خانم ها وآقایان هنرمند یادتان هست در کلاس آشنایی با فلسفه اخلاقیات افلاطون را به سخره برگزار میکردید؟ یادتان هست که درسهای معارفی واخلاق اسلامی را با نمرات بالا پاس میکردید ولی اثر آنرا بعد از فارغ التحصیلی بمن نشان دهید؟ ملولم وملولم وامیدوارم به اینکه بتوانیم بنیاد سست اخلاقیات در عرصهء هنرهای نمایشی را محکم واستوار وراسخ گردانیم و هنر واقعی را در پیوستگی با ذات ربوبی بجوئیم ، عبرت بگیریم از عمر خویش و خود را از سایهء لطف الهی برون نبریم چنین باد وجز این مباد !!
علی اکبر باقری ارومی ، کارشناس ارشد کارگردانی تئاتر